พริกแกงเผ็ดถือเป็นหัวใจสำคัญอย่างหนึ่งของอาหารไทย ใช้สำหรับปรุงเมนูที่มีกลิ่นหอมและรสชาติเข้มข้นหลากหลายชนิด เช่น แกงเผ็ด ผัดพริกแกง ซุปรสจัดจ้านและอาหารพื้นถิ่นอีกมากมาย รสชาติอันเป็นเอกลักษณ์นี้เกิดจากการผสมผสานระหว่างพริกแห้ง สมุนไพรสด เครื่องเทศและรากสมุนไพรที่มีกลิ่นหอมพริกแกงเผ็ดใช้สมุนไพรและเครื่องเทศหลักในการโขลก
พริกแกงเขียวหวานมีสีเขียวหลักๆ มาจากพริกจินดาเขียว ซึ่งใช้เป็นวัตถุดิบหลักในการเพิ่มรสเผ็ดและให้สีสัน นอกจากนี้ ในสูตรโบราณหรือสูตรตำมือมักจะใส่ “ใบพริก” หรือ “ใบโหระพา” โขลกผสมลงไปด้วย เพื่อช่วยโขลกให้ได้สีเขียวสด เข้มข้นและสวยงามยิ่งขึ้น แกงเขียวหวานเป็นหนึ่งในอาหารไทยดั้งเดิมสีเขียวอันเป็นเอกลักษณ์ พริกแกงหอมๆ กะทิข้นๆและรสชาติที่ลงตัว
อาหารไทยขึ้นชื่อเรื่องรสชาติเข้มข้น สมุนไพรหอม และการผสมผสานรสชาติที่ลงตัวระหว่างเผ็ด เค็ม หวานและกลมกล่อม ในบรรดาอาหารแกงไทยดั้งเดิมมากมาย แกงพะแนงและแกงแดงเป็นสองเมนูยอดนิยมที่มักดูคล้ายกันเพราะใช้พริกแกงสีแดงเป็นส่วนประกอบหลัก เครื่องแกงพะแนงและเครื่องแกงเผ็ดมีพื้นฐานพริกแกงที่คล้ายกันมาก